HONDURAS`TA ASKERİ DARBE

Canan Ateş

Honduras Devlet Başkanı Manuel Zelaya 28 Haziran günü erken saatlerde, evinden maskeli askerler tarafından zorla kaçırılarak Kosta
Rıka’daki bir askeri havaalanına götürüldü.
Orta Amerika’nın darbeler ülkesi Honduras’ta geçen haftadan başlayan siyasi kriz darbeyle sonuçlandı. Özellikle bir yıldan beridir Latin Amerika`daki solcu hükümetlerle ekonomik ve siyasi işbirliğini geliştiren ve kendini de sol olarak tanımlayan Manuel Zelaya`ya yönelik, kendisinin ikinci kez seçilmesinin yolunu da açacak anayasal reform için referandumun yapılacağı gün darbe gerçekleştirildi. Geçen
hafta ordunun bugün yapılacak referandum için seçim sandıklarını hazır bulundurmayacağı ve güvenliğini almayacağını açıklaması sonrasında başlayan kriz, Manuel Zelaya`nın genelkurmay başkanını görevden alması ve milli savunma bakanının istifa etmesiyle birlikte tepe noktasına çıktı. Darbe olasılığı güçlenmişti ve buna karşı özellikle Venezuela ve diğer bazı ülkelerde bununla ilgili gösteriler başlamıştı birkaç gün öncesinden. Bugün öğle saatlerinde Manuel Zelaya Kosta Rika`dan Kosta Rika Devlet Başkanı Oscar Arias ile birlikte yaptığı ilk basın açıklamasında, nasıl kaçırıldığının detaylarını anlattı, darbenin arkasında Honduras aşırı sağının ve mafyasının olduğunu, kendisinin
Honduras`in anayasal başkanı olarak ülkesine geri döneceğini, halkın
eylemlere devam etmesinin önemli olduğunu ifade etti. Kosta Rika Başkanı da Zelaya`nin kendisinden habersiz olarak Kosta Rika`ya getirildiğini ancak, Manuel Zelaya`ya sonuna kadar destek çıktığını ve
bunun bir darbe olduğunu, önümüzdeki saatlerde ve günlerde yapılacak uluslararası toplantılarda Manuel Zelaya`ya sahip çıkılması
gerektiğini ifade etti.

Bu arada Latin Amerika'nın birçok ülkesinin devlet başkanları ve birlikleri darbeyi kınadı ve bir an önce Zelaya`nin ülkesine geri dönerek görevinin başına geçmesinin sağlanması ve durumun normalize edilmesini talep etti. Honduras`ta sabah saatlerinden itibaren radyo televizyon vb. stratejik kurumlar darbeci güçler tarafindan ele geçirildi ve Telesur vb. uluslarası basın kuruluşlarının yayınları kesildi. Küba, Venezuela, Nikaragua büyükelçilerinin kaçırıldığı haberi üzerine, Venezuela Devlet Başkanı Hugo Chavez Miraflores Başkanlık Sarayında bugün yaptığı toplantıda, büyükelçilerin derhal serbest bırakılmasını talep etti ve Honduras askerlerini halka karşı silah doğrultmamaları gerektiği konusunda uyardı. Konuşmasında ALBA, UNASUR, OEA gibi kıtasal birlikler üzerinden diplomatik ve siyasi araçlari kullanarak darbenin boşa çıkartılacağını, gerekirse askeri müdahale alternatifinin de gündeme gelebileceğini ifade etti.
Özellikle bugün akşamdan itibaren Nicaragua'nın başkenti Monaga`da
başlayacak ALBA ve UNASUR toplantılarının darbeye karşı uluslarası baskı kurma noktasında önemli roller oynayacağı düşünülüyor. Geçen
yıl, Bolivya`da aşırı sağın başkan Evo Morales`e yönelik darbe girişimine karşı toplanan UNASUR`un oynadığı caydırıcı rol düşünüldüğünde bu kıtasal birliklerin Honduras konusunda da aynı rolü oynayabilmesi kının demokratik ve solcu-ilerici entegrasyonu açısından önemli bir referans olacaktır.

Canan Ateş, 28.06.2009
Karakas