Ölüm Orucu!

 Gün Zileli

3 Ekim 2007 tarihinde çevirmeye başladığım Jan Valtin’in Out of the Night (Karanlığın Ötesinde) adlı 671 sayfalık otobiyografisini, son bir ayda, hızlandırılmış bir çalışmayla, 7 Ağustos 2008’de bitirdim. Son bir aydaki, neredeyse günde 15 saate varan yoğun çalışmama tanık olan arkadaşlara, “Stalin’in Stahanovistlerinden farkım kalmadı” diyordum şakayla karışık.

Çeviriye, çoğunluğu Alman Komünist Partisi’nin yöneticilerinden oluşan, İngilizce ve Almanca Wikipedia’dan özetlenmiş 200’ün üzerinde biyografik not da ekledim. Kitap yayımlandığı zaman görülecektir, bu biyografik notlardaki ölüm tarihleri çok ilginç bir durumu sergilemektedir. 1933-35 yıllarında ölenlerin hepsi, Almanya’dan kaçamayan ya da Almanya’da kalıp yeraltı mücadelesi veren ve Hitler’in Gestapo’su tarafından yakalanarak öldürülenlerdir. 1936-1939 yıllarına rastlayan ölüm tarihleri ise, Almanya’dan kaçıp Sovyetler Birliği’ne sığınan Alman komünistlerinin ve keza Rus komünistlerinin, Stalin’in büyük tasfiye hareketi sırasında, GPU ve daha sonra NKVD tarafından öldürülmelerine işaret etmektedir ve sayıca, neredeyse, 1933-35’deki Hitler cinayetlerinden daha kabarıktır. Nazi liderlerinin çoğunun ölüm tarihi ise, 1934 ve 1945 tarihini göstermektedir. Bu tarihlerin ilkinde, Hitler’in kendi iç tasfiyesiyle, 1934 yılındaki “uzun bıçaklar gece”sinde öldürülen SA liderleri yer almaktadır; 1945’te ise, Nazi’ler yenilmiş ve Nürmberg mahkemelerinde yargılanarak idam edilmişlerdir, bir kısmı da, yargılanmayı beklemeyip aynı tarihlerde intihar etmiştir. Sovyetler Birliği’nde 1930’lu yıllarda eceliyle ölen birkaç komünistin biyografik notuna, bir yanlış anlaşılmaya sebebiyet vermemek için, “eceliyle ölmüştür” notunu eklemek zorunda kaldım.

2000’li yılların başlarında yükselişe geçen anti-küreselleşme hareketinin güzel bir sloganı vardı: “Kapitalizm öldürür.” Sanırım, bir başka bağlamda buna benzer bir slogan daha belirlemek gerekiyor: “Örgütler ve devletler öldürür.”

Tabii, “örgütler” denirken, ilk anda, bazı “terörist” örgütlere atıfta bulunuluyormuş gibi bir yanlış anlama ortaya çıkabilir. Oysa, burada esas kastedilen, örgütlerin, kendileriyle aynı ipte oynayan rakip örgütlerin elemanlarını, daha da önemlisi, kendi elemanlarını öldürdükleridir. Bu içöldürme fiilinin çeşitli yöntemleri vardır. Bu yönteme, özellikle Türkiye’deki ölüm oruçlarını da eklemek gerekir diye düşünüyorum.

“Ne yani, bu insanların ölümünden doğrudan devleti değil de, örgütlerini mi sorumlu tutuyorsun” diye sorulabilir. Haklı bir sorudur bu? Devleti elbette sorumlu tutuyorum. Bir kere devlet, hapishane sistemlerinin kurucusu olarak ve bu hapishanelerdeki zulüm uygulamalarıyla, bu sorumluluğa otomatikman imzasını atmış olmaktadır. Ne var ki, açık konuşmak gerekirse, ölüm oruçlarını önemli bir mücadele yöntemi olarak öneren ve gözünü budaktan sakınmayan, ölümü ve kendilerini fedayı gönüllü olarak kabul etmiş, hatta davaya ve örgüte bağlılığın bir göstergesi olarak benimsemiş üyelerini böyle bir eyleme sürükleyen örgütler, bu ölümlerden ve eğer ölüm söz konusu değilse, bu insanları ömür boyu çekecekleri ciddi iç hasarlara sürüklemekten, en az devlet kadar sorumludurlar.

Neden mi? Birincisi, bu “mücadele” yöntemi, verilen kayıpları karşılamayacak kadar etkisiz hale gelmiş ve kamuoyunda gündemden tamamen düşmüş olmasına rağmen, örgütlerin bu değerli militanları göz göre göre böylesi acılı bir ölüme sevk etmeye devam etmelerinin hiçbir mantığı kalmamıştır ya da bunun, dıştan görülemeyen bir başka mantığı olması gerekir.

Dıştan ilk bakışta farkedilemeyen bu mantık, örgütlerin, militanlarının ölümüyle ayakta durma çabalarıdır; yoksa örgütler de bilmektedir bu yöntemin kamuoyunda artık hiçbir geçerliliğinin kalmadığını. Toplumsal mücadelede iyice marjinalleşmiş örgütler, en değerli militanlarını bile bile ölüme sürerek, kendi varlıkları ve önderlikleri için bir sadakat testi yapmaktadırlar. Bu bir ölüm testidir. Bakalım örgüte ne kadar bağlısınız? Acılı bir ölümü göze alacak kadar bir bağlılık mıdır bu? Militana sunulan yalnızca iki yol vardır. Ya bu acılı ölüm yolunu seçip örgüte bağlılığını kanıtlarsın ya da “sen bir hainsin”. Üçüncü bir yol yoktur. Hain durumuna düşmemek isteyen militan ya çaresizlikle ya da fanatik bir bağlılıkla ölüme yatıvermektedir.

Ne var ki, örgüt tarafından daha başından fanatik bir eğitimden geçirilmiş militanın aklına şu soruyu sormak bile gelmemektedir: “Tamam, ben ölüme yatayım da, bunun mücadelemize gerçekten bir yararı olacak mı? Benim ve diğer arkadaşlarımın ölüp gitmesine ya da ömür boyu sakat kalmasına değecek ölçüde bir yarar sağlanacak mı davaya?” Tabii aslında bu soru bile saçmadır. Çünkü hiçbir dava ya da örgüt, aslında bu değerli insanların yaşamından daha değerli olamaz ve daha da önemlisi, ölüm üzerine kurulu hiçbir dava, hiçbir mücadele, yeni bir hayat kuramaz. Mücadelede ölüm olmaz mı, olur elbette, bunu kim inkâr edebilir, ama bu, bilinçle, iradeyle seçilmiş bir ölüm, bir ölüme yatma değildir. Hayatın güzelliği için, yeni ve daha güzel bir hayat için mücadele edilirken, ölüm müfrezeleri üstünüze gelip sizi öldürebilirler. Ama bu ölümü siz seçmediniz, ölümle yaşayanlar sizi ölüme mahkûm etti. Ya ölüm orucunda? Örgüt, sizi bile bile ölüme sevketti, ölüm müfrezelerinin yapmak isteyip de yapamadığını örgüt gerçekleştirdi. Hem de bu ölümün, mücadeleye hiçbir katkısı, örgütün kendi varlığını yaşatmaktan başka bir anlamı olmadığını bildiği halde.

Örgütler öldürür.

Devrim ise yaşamın ta kendisidir.

Gün Zileli
18 Ağustos 2008