2026 Kış Dönemi Başlıyor!

AÇILIŞ SEMİNERİ

DÜNYA KOŞULLARI VE TÜRKİYE AÇMAZLARI

KONUŞMACI: İZZETTİN ÖNDER

TARİH: 17 OCAK CUMARTESİ 15.00

YER: İSTANBUL ÖZGÜR ÜNİVERSİTE

PROGRAM:

PSİKODİYALEKTİK DÜŞÜNCE SEMİNERLERİ

AYŞE NEZAHAT OLGUN

BİLSEV KARKINER

BÜŞRA NUR YÜCEL

CEMAL DİNDAR

 DENİZ ENİÇSALI

DENİZ EROĞLU YÜCE

HÜSEYİN KARATAŞ

İBRAHİM KILIÇ

MELİKE DOĞAN

MELODİ FAHRİYE ARICI

ORKUN HOŞGÖREN

ÖZGÜR ÖZER

RUMEYSA BAYRAK

TÜRKÜ ZENCİR

YAĞMUR YAĞMURCU TÜTÜNCÜLER

Haftalık program:

19 Ocak – Psikodiyalektik Düşüncenin Temelleri – Cemal Dindar

26 Ocak – Türümüzün Başlangıçlarına Psikodiyalektik Bakış – Deniz Eroğlu Yüce, Yağmur Yağmurcu Tütüncüler, Bilsev Karkıner

2 Şubat – Dünyada Halk İçin Psikoterapi Arayışları – Özgür Özer, Melike Doğan

9 Şubat – Anadolu Ruhsallığı ve Diyalektik – Türkü Zencir, Ayşe Olgun, Melodi Fahriye Arıcı

16 Şubat – Mitoloji ve Ruhsallık – Orkun Hoşgören, Büşra Nur Yücel, İbrahim Kılıç

23 Şubat – Tekinsizlik – Rumeysa Bayrak, Hüseyin Karataş, Deniz Eniç

BAŞLAMA TARİHİ: 19 OCAK PAZARTESİ 20.00-21.30 – 6 HAFTA

******

TOPLUMSAL YENİDEN ÜRETİM: TEORİK ÖNCÜLLERİNDEN GÜNCEL TARTIŞMALARA

MELDA YAMAN

Bu seminer, Toplumsal Yeniden Üretim (TYÜ) yaklaşımını hem tarihsel gelişimi hem de güncel feminist tartışmalar içindeki yeriyle ele alıyor. TYÜ’nün kapitalist toplumlarda kadınların ezilmesini nasıl açıkladığı, feminist mücadeleye hangi kuramsal ve politik araçları sunduğu ve Marx ile Engels’in çalışmalarının TYÜ’ye nasıl teorik öncüllük ettiği tartışılacaktır.  Seminerde ayrıca kadın emeğinin özgüllükleri, Kapital’in sunduğu analiz olanakları ve feminist araştırmacıların katkılarıyla birlikte değerlendirilecektir. Seminer boyunca kadınların özgürleşmesinin kapitalizm ve ataerkiye karşı yürütülecek eşzamanlı bir mücadeleyle mümkün olduğu vurgulanacaktır.

1. Toplumsal Yeniden Üretim Yaklaşımı: Olanaklar  – Sınırlılıklar

Kaynak metin: “Toplumsal Yeniden Üretim: Birleşik bir ‘Feminist” Teori?’ – Praksis 53 (2020): 9-39.

2. Toplumsal Yeniden Üretim Yaklaşımı’nın Teorik Öncülleri

Kaynak metin: “Roots of Social Reproduction Theory in Marx and Engels: A Total Analysis of Society and Life”, Marxism & Sciences 1, no.2 (2022): 53-82, https://marxismandsciences.org/roots-of-social-reproduction-theory-in-marx-and-engels-a-total-analysis-of-society-and-life/.

3. Kapital’de Emek – Kadın Emeği

Kaynak metin: “Kapital’de Kadın Emeği: Toplumun Üretiminde ve Yeniden Üretiminde Kadın Emeği”, Özgür Öztürk, Melda Yaman ve Özgür Narin Grundrisse’den Kapital’e Patikalar içinde, 303-347 (İstanbul: SAV Yayınları, 2017

4. Kadın Emek Gücünün Özgüllükleri

“Meta Olarak Emek Gücünden Meta Üretiminin Ötesine”, Melda Yaman ve Özgür Öztürk, Metaların Kerameti içinde, 183-211 (İstanbul: İletişim Yayınları, 2019).

BAŞLAMA TARİHİ: 3 ŞUBAT SALI – 19.00 -21.00

*******

ÜRETİMDEN YIKIMA: YAPAY ZEKÂ VE TOPLUMSAL DÖNÜŞÜM

ARİF KOŞAR

DİYAR SARACOĞLU

İLKER KALAYCI

KARER YURTDAŞ

ÖZGÜR NARİN

4 Şubat

* Yz: Geçmişteki Gelecek, Gelecekteki Geçmiş – Özgür Narin

11 Şubat
* Yz Ve Emek – Arif Koşar

18 Şubat
* Yz Ve Ekolojik Yıkım – İlker Kalaycı

25 Şubat

*  Yıkıcı Gücün Otomasyonu: Yapay Zekâ, Savaş Aygıtı Ve Sömürgeci Tahakküm – Diyar Saraçoğlu

4 Mart

* Alphafold: Yz Ve Biyoinformatik Alanında Gelişmeler  / Karer Yurtdaş

11 Mart

* Yz Üzerine

BAŞLAMA TARİHİ: 4 ŞUBAT ÇARŞAMBA -19.00-21.00 – 6 HAFTA

******

KAPİTALİZM- İKLİM KRİZİ- EKOLOJİK YIKIM

CENGİZ BAŞKAYA

EMET DEĞİRMENCİ

GÜNAY IŞIKARA

ÖZGÜR NARİN

REHA ALPAY            

SADİ İDEM

ÜMİT ŞAHİN

BAŞLAMA TARİHİ: 23 OCAK PERŞEMBE 19.00-21.00 – 7 HAFTA

*****

DİL DOĞADA İLETİŞİM, VE YAPAY ZEKA’NIN DİL MODELLERİ

GÜVEN GÜZELDERE

Dil, biz insanlar gibi bütün canlılar için çok önemli. En başta iletişim için. Ama bizler dili anlayabilen ve  kullanabilen varlıklar olarak düz iletişimin yanı sıra dili şiirler, öyküler, romanlar ve makaleler yazmak,  okumak, mektuplaşmak, bilgiyi elden ele (ya da dilden dile) yaymak için de kullanıyoruz. Bana kalirsa, dil olmadan insan yaşamı kesinlikle bugünkü gibi olamazdı.

(Tabii burada doğal dilden bahsediyorum. Bir de aynı doğal diller gibi bir sentaksı, diziliş kurralları vb. olan bilgisayar dilleri var, örneğin. Fortran, C++. Python filan gibi. Onları şimdilik ayrı tutayım.)

Descartes’a göre bir canlının zihinsel meziyetleri olup olmadığını dili kullanıp kullanamamasından anlaybilmeliyiz. İnsan dil konusunda yetkin yegane canlı. Descartes ile bu konularda çok anlaşan  dilbilimci Chomsky’ye göre de insanların kullandığı doğal dil ile doğadaki diğer canlıların kullandıkları “iletişim sistemleri” arasında uçurumlar var. İnsan  gerçekten de şiir yazabilen, dili düz iletişim dışında başka amaçlarla da kullanabilen tek canlı olabilir. Ama insan dışı hayvanlarda iletişimin evrimini anlamanın, “yürümeyi anlamak için zıplamanın mekaniği üzerinde çalşımak” gibi beyhude bir çaba olduğu görüşüne katılmıyorum. Eğer insan ile diğer canlılar arasında genetik, morfolojik, ve genel olarak evrimsel bir  süreklilik varsa, iletişim sistemlerinin insan dilinin öncülü olduğunü düşünmeliyiz kanaatindeyim. Nitekim son yıllarda yapılan çalışmalar da bence (dilbilim konusunda gerçek bir devrim yaratmış olsa da) 

Chomsky’nin tezini yanlışlıyor.

Öte yandan, yeni Yapay Zeka’nın bizlerle hemen her dilde “konuşabilen” Büyük DIl Modelleri (LLM)’ne ne diyeceğiz? Gerçekten ne sorulduğunu ve verdikleri cevapları anlıyorlar mı? Anlamıyorlarsa, nasıl bu kadar başarılı olabiliyorlar? Veya insanı bu konuda diğer canlılardan ve makinelerden ayıran şey(ler) ne?

Bu derste, dill kullanımı ve dogada iletişim hakkında genel bir çerçeve çizdikten sonra Yapay Zeka’nın dil modellerinde son yıllarda gösterdiği ilerlemeden söz etmek istiyorum. ChatGPT, Gemini, Claude, Grok … hemen  hepimizin sıkça kullandığı platformlar. Nasıl çalışıyorlar, bu modellerin içlerinde neler oluyor, mekanizmasını anlayabilen var mı? Yapay Zeka’da “beyin tarzı hesaplama” denilen bu fikir ilk  nereden çıktı, “klasik Yapay Zeka” paradigmasından farkı ne, niçin tam şimdilerde bu konularda çalışan insanlara Nobel ödülleri kazandıracak kadar bir atılım içinde? Dersin en aşağı yarsını da  bu konulara ayırmak istiyorum. (Son derste, ahlaki konular ve ‘makineler bizi ele geçirip  köleleştirecek mi?’ filan gibi endişeler hakkında da konuşabiliriz.)

BAŞLAMA TARİHİ: 23 OCAK CUMA 19.00-21.00 6 HAFTA

****

KRİZ TEORİLERİNİN TASNİFİ

ÜMİT AKÇAY

TARİH: 24 OCAK CUMARTESİ -15.00 – 17.00 TEK OTURUM

******

KAPİTALİZMİN SOSYAL VE EKOLOJİK KRİZİ “SÜRDÜRÜLEBİLİR” Mİ?

BİLGE SEÇKİN ÇETİNKAYA

BAŞLAMA TARİHİ: OCAK TARİH İLAN EDİLECEK…

*****

RESİM ATÖLYESİ

HAYDAR ÖZAY

SALI AKŞAMLARI 19.00-21.00