Diego Garcia, etnik temizlik Amerika'nın ebedi savaşlarının hizmetinde

Trump İran'ı tehdit ederken, Washington etnik temizlik, İngiliz sömürgeciliği ve askeri maceracılık üzerine kurulu Hint Okyanusu'ndaki Chagos Adası'nı, Diego Garcia'yı militarize ediyor.

Aidan J. Simardone 

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın nükleer programını sonlandırmaması halinde İran'a saldırı tehdidi, uzun yıllardır ABD'nin önemli bir varlığı olan Diego Garcia'ya olan ilgiyi yeniden canlandırdı . Adı üstünde İngiliz toprağı olan ama pratikte bir ABD garnizonu olan adaya B-2 gizli bombardıman uçakları konuşlandırıldı . Bu durum, Washington'ın savaşa hazırlandığı ya da agresif blöfler yaparak riski yükselttiği izlenimi yaratıyor.

Hint Okyanusu'nun kalbinde yer alan Diego Garcia Adası, Amerika Birleşik Devletleri'ne Batı Asya, Doğu Afrika ve Güney Asya'ya eşsiz bir erişim imkânı sunuyor. Irak'tan Afganistan'a kadar bölgedeki her büyük ABD savaşının sıçrama tahtası olarak hizmet etti. Bugün İran İslam Cumhuriyeti'ne yönelik olası bir saldırıda kilit rol oynayabilir.

Fakat bu izole ve görünüşte tartışmasız ada, sömürgeci adaletsizliğin pençesinde. Üssün kurulması için bölgenin asıl sakinleri olan Chagoslular zorla tahliye edildi. Washington'un baskısıyla Birleşik Krallık, Mauritius takımadalarını böldü ve etnik temizliğe tabi tuttu .

2024 yılında İngiltere nihayet adaları Mauritius'a geri vermeyi kabul etti ancak ABD'nin kira sözleşmesi yürürlükte kalmaya devam ediyor. Diego Garcia şimdilik Amerikan elinde ve bir kez daha emperyalist bir savaşın fırlatma rampası olmaya hazırlanıyor.

Cennetten Soykırıma

Bir zamanlar Fransa ve ardından Büyük Britanya tarafından sömürgeleştirilen Chagos Adaları, Afrikalı köleler ve Hintli işçilerden gelen benzersiz bir Creole nüfusuna ev sahipliği yapıyordu. Chagoslular nesiller boyunca bu adalarda barış içinde yaşadılar ve kendilerine özgü dilleri ve gelenekleriyle belirgin bir kimlik oluşturdular.

1950'li ve 1960'lı yıllarda sömürge karşıtı hareketler Afrika ve Asya'yı kasıp kavururken, ABD Hint Okyanusu'ndaki nüfuzunu sürdürebilmek için yeni üsler aramaya başladı. Pakistan'daki Badaber Kampı , ülkenin Çin'e yakınlaşması ve Eritre Bağımsızlık Savaşı'nın Etiyopya'daki Kagnew İstasyonu'nu tehdit etmesi üzerine 1970 yılında kapatıldı . Bu iki üssün kaybı, Sovyet faaliyetlerine yönelik Amerikan istihbarat faaliyetlerine ağır bir darbe vuracaktı.

Diego Garcia bu boşluğu doldurabilecek potansiyele sahipti ancak iki sorun ortaya çıkmıştı: Adalar Mauritius'a bağımlıydı ve yerleşim vardı.

İngiltere, uluslararası hukuk normlarını ihlal ederek Mauritius'a baskı yaparak Chagos Takımadaları'nı terk etmesini istedi .

Sonra etnik temizlik geldi. Adalıları korkutmak için çok sevdikleri evcil hayvanları, köpekleri toplu halde vuruluyor veya gazla öldürülüyordu. En büyük plantasyon kapatıldı ve halk geçim kaynaklarından mahrum bırakıldı.

Nüfusun azaltılması veya zorla göç ettirilmesi amacıyla yiyecek ve ilaç kısıtlaması uygulandı. 1971 yılında, geride kalanlara yasal izin almaları gerektiği bildirildi , ancak kimse bunu alamadı. Birçok kişi hiçbir uyarı yapılmadan evlerini terk etmek zorunda kaldı. Köle gemileriyle taşınan ataları gibi Chagoslular da adalardan kaçmak için ambarlara tıkıştırıldılar .

Sonsuz bir savaş için bir köprübaşı

Adanın boşaltılması ve uçak pistinin genişletilmesiyle Diego Garcia kısa sürede ABD askeri stratejisinin merkezi bir parçası haline geldi. 1980'de İran'da başarısızlıkla sonuçlanan rehine kurtarma operasyonu Kartal Pençesi Harekatı'nda ve daha sonra İran-Irak Savaşı sırasında İran'a karşı yürütülen operasyonda önemli rol oynadı .

1987 yılında pist, büyük yükler ve hassas güdümlü mühimmat taşıyabilen Amerikan B-52 bombardıman uçaklarının park edebilmesine olanak verecek şekilde iyileştirildi. Bu bombardıman uçakları Körfez Savaşı sırasında Irak komuta ve kontrol merkezlerine yönelik saldırılarda ve Afganistan ile Irak'ın işgal ve istilalarının başlangıcında önemli rol oynadı.

ABD'nin Basra Körfezi'ndeki varlığını artırmasıyla birlikte Katar ve Bahreyn'deki üsler giderek daha fazla önem kazandı; bu üsler uzun menzilli bombardıman uçaklarına, ABD Merkez Komutanlığı'nın (CENTCOM) karargâhına ve ABD Deniz Kuvvetleri'nin Beşinci Filosuna ev sahipliği yaptı. Her iki üs de önemli rol oynadı: Katar bombardıman uçakları ve Bahreyn gemileri, Afganistan'ın işgali sırasında Taliban'ın kalelerini vurmaya yardımcı oldu ve ardından " Şok ve Dehşet" harekâtı sırasında Bağdat'ı vurdu .

Ancak savaş alanının yakınlığı artık iki ucu keskin bir kılıca dönüştü. İran'ın, Ekim 2024'te İsrail'e karşı başlattığı misillemede sergilediği hipersonik füzeler de dahil olmak üzere geniş füze cephaneliği, Basra Körfezi'ndeki bu üsleri özellikle savunmasız hale getiriyor.

Bu yakınlık, hem yerden hem de kalkış sırasında tespit edilebilen B-2 hayalet bombardıman uçakları için de zorluk teşkil ediyor . Sadece 20 adet B-2'nin her biri 2 milyar dolara mal oluyor ve bu, ABD'nin karşılayamayacağı bir lüks. Savaş çıkarsa Tahran, komşularının ekonomik altyapısını da esirgememeli.

Bahreyn veya Katar'ın İran'ın saldırısının maliyetini üstlenmeye yanaşması pek olası görünmüyor. İran sadece ABD askeri üslerine değil, aynı zamanda petrol ve doğalgaz altyapısına da saldırabilir ve bu da ülkenin ekonomik dengelerini bozabilir. İki ülke İran'a da yakınlaştı: Tahran, Katar'ın Suudi Arabistan ve diğer Körfez emirlikleriyle yaşadığı diplomatik kriz sırasında ona destek veren birkaç başkentten biriydi. Bahreyn ve İran da son bir yıldır ilişkilerini düzeltmek için çaba harcıyor.

Diego Garcia ise, en azından güncel tahminlere göre, çoğu İran füzesinin menzilinin çok ötesinde. Gizli bombardıman uçaklarının tespit edilmeden havalanmasına olanak sağlıyor ve İran'ın adadaki İngiliz efendilerini cezalandırma konusundaki sınırlı yeteneği, burayı Washington'ın savaşçı tasarımları için ideal bir eğitim sahası haline getiriyor.

Eldeki verilere göre İran'ın en uzun menzilli füzesi yaklaşık 2 bin kilometre menzile sahip Hürremşehr-4'tür . Ancak Hint Okyanusu'nun kalbinde yer alan Diego Garcia'daki ABD askeri üssü, İran'ın güney kıyılarından yaklaşık 4 bin kilometre uzaklıkta. İran'ın şu anda bu kadar uzak bir hedefi vurabilecek imkânlara sahip olduğuna dair doğrulanmış bir kanıt olmasa da, İran İslam Cumhuriyeti tarafından açıklanmayan, Amerikan üssüne ulaşabilecek kabiliyetlerin varlığı tamamen göz ardı edilemez.

Ayrıca, Hürremşehr-4 füzesinin İsrail hava savunma sistemlerini aşma kabiliyetinin kanıtlanmış olması , özellikle İran'ın izole üssü vurabilecek uzun menzilli füzelere sahip olması durumunda, ABD'nin Diego Garcia'yı büyük bir çatışma durumunda savunma kabiliyeti konusunda endişelere yol açıyor.

İran'a yönelik herhangi bir saldırı, Tel Aviv'den Riyad'a kadar Batı Asya'daki ABD çıkarları ve müttefikleri açısından sonuçları olacak daha geniş bir bölgesel savaşı tetikleme riski taşıyor. Birkaç İranlı liderin öldürülmesi sembolik bir zafer teşkil edebilir, ancak Tahran'ın komuta yapısı direnmek üzere tasarlanmıştır. Riskler taktiksel kazanımlardan çok daha fazladır.

Kale olmuş bir vatan

Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) 2019 yılında İngiltere'nin Chagos Adaları üzerindeki yönetimini "en kısa sürede " sona erdirmesi yönündeki kararına rağmen Chagoslular hâlâ adalete kavuşmadı. Londra , Ekim 2024'te takımadaların Mauritius'a iade edilmesi sürecini başlatmayı kabul etmesine rağmen Amerikan üssü yerinde kalmaya devam ediyor. Mauritius, tahliye edilen Chagosluların geri dönüş hakkını garantilemeden 99 yıllık bir kira sözleşmesi teklif etti.

Bu kiralama yakında kalıcı hale gelebilir. Eğer savaş çıkarsa Diego Garcia tekrar genişleyebilir, daha fazla askerileştirilebilir ve yaşanmaz hale gelebilir. Bir zamanlar barış dolu bir vatan olan yerden geriye sadece beton bir kale kalacaktı.

Sonuçta, ister askeri eylem, ister emperyalist atalet yüzünden olsun, Chagoslular adalarını sonsuza dek kaybetme riskiyle karşı karşıyalar; tarih yüzünden değil, ABD'nin yürüttüğü savaşlar yüzünden.

Aidan J. Simardone

*mondialisation.ca