Gazze, Amerika Birleşik Devletleri ve Çin: Savaşın Geleceği ve Medeniyetin Sonu

Roberto Iannuzzi

Gazze korkunç bir emsal teşkil ediyor: Savaş yasalarının radikal bir şekilde yeniden yorumlanması, ABD ile Çin arasındaki bir savaş da dahil olmak üzere gelecekteki çatışmaların yıkıcı gücü açısından ciddi sonuçlar doğuracaktır.

 Gazze'deki trajedinin boyutunun, Akdeniz kıyısındaki bu ızdıraplı toprak parçasının dar sınırlarının çok ötesine uzandığını defalarca yazdım : 

"Gazze'de yaşananlar sadece Gazze ile sınırlı kalmayacak, Batı medeniyetini aşındıran daha geniş bir rahatsızlığın belirtisidir diyebiliriz."

Ayrıca  şunu da fark ettim  :

"1945'ten beri Birleşmiş Milletler tarafından temsil edilen uluslararası düzen ve ABD'nin uzun zamandır kendisine ait olduğunu iddia ettiği uluslararası hukukun garantörü rolü de Gazze'nin enkazı altında gömülüdür. »

 Amerikan  The New Yorker dergisinin bugün  yayınladığı "Savaşta Yasal Olarak Nelere İzin Veriliyor?" başlıklı araştırma ,  medyanın büyük ölçüde görmezden geldiği, Gazze'de devam eden katliamın oluşturduğu tehlikeli emsali açıklığa kavuşturmaya yardımcı oluyor.

Colin Jones'un kaleme aldığı raporda, ABD askeri hukuk uzmanlarının, Çin gibi bir güçle yaşanabilecek olası bir gelecekteki çatışmanın bir tür "provası" olarak gördükleri Gazze'deki İsrail askeri operasyonuna nasıl dahil oldukları anlatılıyor.

Makale, Texas Tech Üniversitesi'nde hukuk profesörü ve ABD ordusunun savaş hukuku, yani uluslararası insancıl hukuk (IHL) veya silahlı çatışma hukuku (LOAC) konusunda eski kıdemli hukuk danışmanı olan Geoffrey Corn'un Gazze Şeridi'ne yaptığı iki ziyareti anlatarak başlıyor.

Corn, Gazze'de tanık olduğu yıkımın boyutunu anlatmak için burayı II. Dünya Savaşı'nın sonundaki Berlin'e benzetti. Bu benzetmeyi yapan ne ilk ne de tek kişi odur.

Daha Aralık 2023'te, çatışmaların başlamasından sadece iki ay sonra,  Financial Times'ın görüştüğü askeri uzmanlar, Gazze'nin kuzeyindeki yıkımı  , Müttefiklerin bombalama saldırıları sonrasında Dresden, Hamburg ve Köln gibi Alman şehirlerinde yaşanan yıkıma benzetmişlerdi  . 

II. Dünya Savaşı, askeri havacılıktaki gelişmelerin sivillerin büyük çaplı bombalanmasını mümkün kıldığı ilk silahlı çatışmadır. Savunmasız topluluklara yönelik katliamlar, düşmanı teslim olmaya zorlamak için kasıtlı olarak kullanıldı, ancak çoğu zaman başarılı olunamadı.

Jones, Cenevre Sözleşmeleri'nin Ek Protokolleri'nin ancak 1977 yılında sivilleri hedef alan askeri eylemleri açıkça yasakladığını belirtiyor. Ancak İsrail'in Gazze'ye yönelik operasyonu bu hukuki çerçevenin etkisizliğini ortaya koydu.

Ancak ABD askeri uzmanlarının vardığı sonuç bu değil.

Filistin toprakları ile Mısır arasındaki sınırda bulunan Refah'ta İsrail askerleri, İsrail saldırısından önce Hamas savaşçılarının bölgede bulunduğunu gösteren videoları Mısırlı yetkililere gösterdi.

Savaş zamanı Berlin'le yapılan bu karşılaştırmaya rağmen, Bay Corn soruşturmasında Hamas'ın varlığının bu yerleri "askeri hedefler" haline getirdiği sonucuna vardı. Dolayısıyla operasyon sırasında öldürülen siviller kasıtlı hedefler değil, "yan kurbanlardı".

"Kazara" bir imha mı?

Gazze Şeridi'ndeki resmi ölü sayısı şu anda 52.000'i aşıyor (muhtemelen bu rakam  olduğundan düşük tahmin ediliyor ), çatışmanın başlangıcında yaklaşık 2,3 milyon olan toplam nüfustan 420.000'den fazla kişi yerinden edildi.

İsrail, askeri harekâtında ayrım gözetmeksizin evleri, okulları, hastaneleri, ibadethaneleri, fabrikaları,  üniversiteleri , kütüphaneleri ve daha birçok yeri  bombaladı.Kültür merkezleri . İsrail buldozerleri   tarım arazilerini, seraları, meyve bahçelerini ve  mezarlıkları yerle bir edip harap etti . İsrail güçleri  su borularını, rezervuarları ve kuyuları tahrip etti  ve tuzdan arındırma tesislerini devre dışı bıraktı.

Daha önceki yazımda da yazdığım gibi 2024 yılı içerisinde:

" Birleşmiş Milletler,  Uluslararası Af Örgütü ,  İnsan Hakları İzleme Örgütü  ve  Sınır Tanımayan Doktorlar'ın (MSF) giderek artan sayıda raporunda,  İsrail'in Gazze Şeridi'ndeki eylemleri 'soykırım' olarak tanımlanıyor. »

"Bu raporlar   , Güney Afrika'nın İsrail'e karşı soykırım suçlamasını "makul" bulan Uluslararası Adalet Divanı'nın Ocak ayındaki ara kararının ardından geldi. O zamandan beri Gazze'deki koşullar önemli ölçüde kötüleşti. »

Ömer Bartov ve Raz Segal gibi Yahudi akademisyenler ve Holokost uzmanları,   Gazze'de devam eden katliamı açıkça "soykırım"  olarak adlandırdılar .

Oysa gördüğümüz gibi sadece Corn değil, ABD ordusu içindeki diğer hukuk uzmanları da Jones'un soruşturmasında ayrıntılı olarak açıkladığı gibi tamamen farklı sonuçlara ulaşmışlar.

Amerika Yahudi Ulusal Güvenlik Enstitüsü (JINSA) için hazırlanan bir raporda Corn ve bir grup emekli general, İsrail ordusunun "sivil risk azaltma önlemleri" uygulamasının, savaş yasalarına uymak için "iyi niyetli bir çaba"yı yansıttığı sonucuna vardı. Onlara göre Hamas bu yasaları sistematik ve kasıtlı olarak ihlal ediyor.

Jones'un sorusu üzerine Bay Corn, Gazze'deki yıkımın şok edici boyutuna rağmen (ki kendisi de bunu rahatsız edici buluyordu) İsrail'e yönelik suçlamaların erken olduğunu söyledi:

"Söyleyebileceğim şey, IDF'nin uyguladığı sistem ve süreçlerin, benzer bir savaş alanında uygulayacağımız sistemler ve süreçlere çok benzediğidir."

Onun ve JİNSA raporunu hazırlayan generallerin değerlendirmeleri anormal değil.

Jones'un raporunda yazdığı gibi, "İsrail'in Gazze'deki davranışlarının ABD ordusunun kendi yasal yükümlülüklerine ilişkin anlayışıyla tutarlı olduğu görüşü, son yıllarda ABD askeri hukukçuları ve akademisyenler arasında genel bir fikir birliği haline geldi."

Çin ile savaşa hazırlık

Jones bunu doğrulamak için   Harvard Hukuk Fakültesi'nde profesör ve üniversitenin uluslararası hukuk ve silahlı çatışmalar programının kurucusu olan Naz Modirzadeh'in yakın zamanda yaptığı bir çalışmaya atıfta bulunuyor.

Modirzadeh, ABD hükümetinin, İsrail'in savaş yasalarını ihlal edip etmediğini belirleme konusunda kaçamak cevaplar verdiğini yazıyor. Ona göre bu durum ikiyüzlülükten ya da jeopolitik hesaplardan değil, "Amerikan ordusu ve yargı sistemindeki daha derin bir dönüşümden" kaynaklanıyor.

Savunma Bakanlığı son yıllarda, ABD'nin benzer teknolojik ve muharebe kabiliyetlerine sahip bir askeri rakibe karşı nasıl büyük çaplı bir savaş yürütebileceği konusuna giderek daha fazla odaklanıyor.

Askeri jargonla "büyük çaplı muharebe harekâtı" (LSCO) olarak adlandırılan böyle bir senaryoda, hava, kara ve deniz olmak üzere çok sayıda alanda son derece şiddetli bir askeri çatışma yaşanacaktır. Hava üstünlüğü artık garanti edilemez hale gelecek, kayıplar yüz binlerce kişiye ulaşacak ve koca şehirler yerle bir edilebilecekti.

Modirzadeh, "Kısacası," diye yazıyor, ABD ordusu "Çin ile topyekün savaşa hazırlanmaya başladı." Böyle bir yangının yaşanması ihtimaline karşı, askeri hukuk uzmanları şu sıralar savaş hukukunu yeniden yorumluyorlar.

Jones, "Bu bakış açısından," diye yazıyor, "Gazze, Amerikan askerlerinin karşılaşabileceği türden bir savaşın provasını andırmıyor. Bu, Amerikan halkının bu tür savaşların getirdiği ölüm ve yıkım seviyelerine karşı toleransının bir testi."

İki kat daha rahatsız edici bir açıklama; birincisi, Gazze'de aynı güçte düzenli bir orduya karşı değil, gerilla güçlerine ve silahsız sivil halka karşı bir savaş yürütülüyor.

İkincisi, Gazze Şeridi'ni, aslında kitlesel bir imha operasyonu olan bu duruma Batı kamuoyunun tepkisini ölçmek için bir tür "laboratuvar" haline getiriyor.

Daha da endişe verici olanı ise bu düşüncenin ima ettiği gelecek senaryolarıdır.

Jones'un da belirttiği gibi, 2018'den bu yana ABD hükümetinin Ulusal Savunma Stratejisi , Çin ve Rusya'nın öncülüğündeki büyük güç rekabetini, terörizmin yerini alarak ulusal güvenlik önceliği haline getirdi.

Bu değişime dayanarak, Pentagon'un geniş bürokrasisi, öncelikle Pasifik sahasına odaklanarak savunma bütçesini, eğitim kılavuzlarını, silah sözleşmelerini ve askeri stratejiyi yeniden tanımlamayı amaçlayan büyük bir yeniden yapılanmaya girişti.

Washington Post'un ortaya çıkardığı bir Savunma Bakanlığı yazısında , mevcut Savunma Bakanı Pete Hegseth'in ABD'yi Çin ile olası bir savaşa hazırlamayı amaçlayan talimatlarının yer alması bu eğilimi doğruluyor.

ABD, 2024 yılında   yaklaşık 2.000 km menzile sahip Typhoon füze sistemini Filipinler'e  konuşlandırdı ve ABD ordusunun şu anda en az dokuz üssü bulunuyor . Bu füzeler Çin topraklarındaki şehir ve üsleri vurabilecek kapasitede.

"Kısıtlama" döneminin sonu

2021 yılında  The Military Review ,  ABD'li iki kıdemli askeri hukuk uzmanının, ABD güçlerinin son 20 yıldır istisnai kısıtlama ilkesi altında faaliyet gösterdiğini savunduğu bir makale  yayınladı  .

Bu, düşman hedeflerinin metodik ve "acele etmeden" ortadan kaldırılmasına olanak veren güvenli üsler, teknolojik üstünlük, hava ve deniz hakimiyeti gibi benzersiz faktörlerin birleşimi sayesinde mümkün oldu. Bu uygulama uzaktan kumandalı droneların kullanılmasıyla sonuçlandı.

Yazarlar, büyük çaplı bir savaşı kazanmak için ABD'nin çok daha hoşgörülü angajman kuralları altında savaşması gerekeceğini savunuyorlar.

Böyle bir açıklamanın sadece sonuçları değil, öncülleri de son derece rahatsız edicidir.

Afganistan, Pakistan, Somali ve Yemen gibi ülkelerde yüzlerce sivilin ölümüne yol açan insansız hava aracı saldırılarının ( Amerikan askeri kaynakları tarafından bile kabul edilen) suç teşkil eden yanlışlığını hatırlatmak yeterlidir  .

Veya   son yıllarda Suriye ve Irak'ta IŞİD'in kontrolündeki Rakka ve Musul gibi şehirleri "kurtarmayı" amaçlayan yoğun ABD bombardımanlarının yol açtığı binlerce sivil ölümü.

Ancak Jones'un da belirttiği gibi, Military Review makalesini bir dizi başka makale, resmi konuşma ve konferans izledi; hepsi de aynı argümanı savunuyordu: ABD ordusu bir sonraki yüksek yoğunluklu çatışmayı daha az kısıtlayıcı kurallar altında yürütmeli.

Bu eğilim, İsrail'in Gazze'ye yönelik harekâtında açıkça görülüyor; burada askeri liderler izin verilen hedeflerin listesini genişletti ve sivil kayıplara ilişkin kısıtlamaları büyük ölçüde gevşetti.

Jones, İsrail ordusunun angajman kurallarının ne kadar hoşgörülü hale geldiğini gösteren Nisan ayından bir videoya atıfta bulunuyor. Bu videoda, bir tabur komutanı, Refah'ta gerçekleştirilen rehine kurtarma operasyonu öncesinde askerlerine brifing veriyor. "Tanıştığınız herkes düşmandır" diyor memur. "Birini gördüğünüzde ateş açın, tehdidi etkisiz hale getirin ve hareket etmeye devam edin."

ABD askeri hukuk uzmanları da aynı yönde çabalıyor: Amerikan savaş makinesinin ölümcül etkisini en üst düzeye çıkarmak için daha "esnek" kurallar.

Siyasi direktifler bu eğilimi güçlendiriyor. Pentagon şefi olarak atandığında, Bay Hegseth  resmi bir açıklamada  , Amerikan ordusunun "savaşçı ahlakını canlandırmayı" amaçladığını belirterek, silahlı kuvvetlerin "ölümcüllüğünü" vurguladı.

"Biz Amerikalı savaşçılarız. "Ülkemizi savunacağız," dedi Hegseth, sanki Amerika Birleşik Devletleri yakın bir askeri işgale hazırlanıyormuş gibi.

Yeni savunma bakanının göreve gelmesiyle birlikte, ABD'nin askeri operasyonları sırasında sivil kayıpların önlenmesini amaçlayan Pentagon programları iptal edildi.

“Sığınak zihniyeti” ve demokratik düşüş

Modirzadeh'in yazdığı gibi:

“Hegseth savaşı acımasız ve kaçınılmaz bir yıkım mücadelesine indirgiyor, yasal ve etik kısıtlamaları zafere giden yolda tehlikeli engeller olarak reddediyor ve modern çatışma kurallarını (özellikle sivillerin korunmasını vurgulayanları) ABD'nin bu tür kısıtlamaları dikkate almayan düşmanlara karşı askeri etkinliğini zayıflatan, dünya kamuoyuna verilen naif tavizler olarak tasvir ediyor. »

Bu bakış açısı aynı zamanda uluslararası rekabeti, birinin diğerine egemen olduğu ya da birinin diğerine egemen olduğu sıfır toplamlı bir oyun olarak gören anlayışı da yansıtıyor. Bu bakış açısı son yıllarda Amerikan kurumları arasında giderek yaygınlaşıyor.

Gerilemesine rağmen dünyanın önde gelen süper gücü olmayı sürdüren bir ülkenin siyasi liderleri,   İsrail'inkine ürkütücü derecede benzeyen bir "sığınak zihniyetine" giderek daha fazla kapılıyor.

Bu zihniyete göre, ABD düşmanlarla çevrilidir ve stratejist Wess Mitchell'in yazdığı gibi, "sınırlı yetenekleri ile karşı karşıya olduğu neredeyse sonsuz tehditler arasındaki boşlukları yönetmek zorundadır."

Çok kutuplu bir dünyada diğer uluslararası güçlerle bir arada var olma olasılığı yaygın olarak reddediliyor.

Bütün bunlardan iki son düşünce ortaya çıkıyor. Modirzadeh'in de belirttiği gibi, savaş hukukunun hukuki olarak yeniden yorumlanması salt spekülatif bir uygulama değildir; Bunun pratikte çok geniş kapsamlı sonuçları vardır.

ABD ile Çin arasında açık bir savaşın asla çıkmayacağı umulsa da, bu ihtimalin ABD ordusunun savaş konusundaki genel yaklaşımında (hukuki terimler, eğitim ve stratejik planlama) meydana getireceği dönüşüm halihazırda gerçektir.

Ve gelecekteki çatışmalarda Amerikan askeri eylemlerinin yıkıcı niteliği üzerinde kesinlikle somut etkileri olacaktır.

Bu bizi Batılı hükümetler üzerindeki demokratik kontrolün giderek kırılganlaştığı noktasına getiriyor. Avrupa'ya bir bakın: Avrupa Komisyonu Başkanı, kıtanın yeniden silahlanması için 150 milyar avroya kadar kredi verilmesini öngören SAFE yasa teklifini onaylamak için Avrupa Parlamentosu'nu devre dışı bıraktı .

Bu kırılganlık ve askeri aygıt üzerindeki sivil kontrolün azalması göz önüne alındığında, daha ölümcül savaşlara doğru yönelim ve sivil zayiat ve yan hasarlar konusundaki endişelerin azalması daha da endişe verici hale geliyor.

İşte Gazze felaketinin, medyanın bize inandırmaya çalıştığı gibi, yalnızca endemik bir çatışma bölgesine özgü izole bir kriz olmaktan çok uzak olmasının ve Batı'yı saran medeniyet krizinin trajik ve tehlikeli bir belirtisi olmasının bir başka nedeni daha.

---

Kaynak: Thomas Fazi

*investigaction.net