İsrail şimdi neden İran'a saldırıyor?

Marc Vandepitte

Yıllarca süren dolaylı çatışmaların ardından İsrail, İran'a karşı açık savaşa yöneldi. Askeri hedeflere yönelik bir dizi hassas saldırı olarak başlayan şey, İran devletini zayıflatmayı ve bölgedeki güç dengesini kalıcı olarak yeniden şekillendirmeyi amaçlayan çok daha geniş bir stratejinin parçası olarak ortaya çıkıyor.

İsrail, Şam'dan Kızıldeniz'e kadar onlarca yıldır devam eden hedefli suikastlar, siber saldırılar ve dolaylı çatışmalardan oluşan gölge savaşının ardından, 13 Haziran'ın erken saatlerinde İran'la doğrudan bir savaş başlattı.

Yazılı olmayan kural, durumun kontrolden çıkmasına izin vermeden tırmandırmaktı. İsrail istihbaratının sürpriz saldırısı ve yoğun bombardıman, ardından İran'ın İsrail'deki askeri hedeflere ve stratejik altyapıya verdiği yanıtla, bu çizgi artık aşılmış oldu.

Bu savaşın amacı

Durum hızla tırmanıyor ve sözde nükleer silahsızlanmadan çok daha geniş bir çatışmanın işaretlerini gösteriyor. Netanyahu, İran'da rejim değişikliğini hedeflediğini açıkça belirtti.

Bunun gerçekleşme olasılığı düşüktür. Bir yandan, İran'da önemli bir hoşnutsuzluk vardır. Birçok genç, katı geleneksel yaşam biçimini ve din adamlarının babacanlığını reddeder. ABD tarafından uygulanan ekonomik yaptırımlar nedeniyle ekonomi zor durumdadır, yoksulluk yaygındır ve gençlerin dörtte biri işsizdir. Siyasi sistem teokratiktir ve şeffaflıktan uzaktır. İranlılar yaygın yolsuzluktan ve acımasız baskıdan bıkmışlardır.

Öte yandan, hükümet hala muhafazakar ve dindar nüfusun önemli bir kısmının, özellikle kırsal alanlarda, ama kısmen de şehirlerde desteğine güvenebilir. Dahası, yabancı bir saldırgan tarafından yapılan bombalamalar safları sıklaştırma eğilimindedir.

Rejim değişikliğinin aşırı iddialı olduğu iddia edilebilir, ancak daha gerçekçi bir hedef İran'ın ikincil bir bölgesel güç olarak etkisizleştirilmesi olacaktır. ABD'nin Orta Doğu'daki uzun vadeli hedefi, devletleri daha küçük, daha zayıf, özerk eylemde bulunamayan ve en iyi ihtimalle ABD yanlısı güçler tarafından yönetilen varlıklara bölmektir.

Bu , "Batı kolektifinin" beş yüzyıllık küresel hakimiyeti tehdit edebilecek haydut ülkelerin veya alternatif güç bloklarının ortaya çıkmasını engelleme çabasının bir parçasıdır . Bu motivasyon, küresel kapitalizmin doğasından ve emperyalizm yoluyla hayatta kalma içgüdüsünden kaynaklanmaktadır.

Anti-hegemonik blok (Rusya, Çin ve Kuzey Kore dahil) içinde, nükleer silahları olmayan İran zayıf halkayı temsil ediyor. Orta Doğu'da amaç, hiçbir ülkenin İsrail'den daha büyük veya daha güçlü olmadığı bir bölge yaratmak, böylece İsrail'in bölgesel hakimiyetini garanti altına alabilmesidir. Bu hedefe ulaşmak için, İsrail'in kirli işi yapması bekleniyor.

Bu amaçla ABD ve Batılı müttefikleri tarafından en öldürücü ve gelişmiş silahlarla donatılmış durumda ve ayrıca Washington'dan askeri ve lojistik desteğe güvenebiliyor.

Strateji

Analistlere göre İsrail, daha önce Lübnan'da kullandığı stratejinin aynısını İran'da uyguluyor: askeri liderlerin hedefli suikastları, iletişim sistemlerinin imhası ve önceden seçilmiş hedeflerin hassas bombalanması. Bu stratejinin Lübnan'da etkili olduğu kesinlikle kanıtlandı.

Ayrıca, Siyonist devlet ülkenin petrol tedarikini aksatmaya çalışıyor. Tel Aviv Pazar günü İran'daki son saldırılar sırasında hem sivil hem de askeri tedarikler için kullanılan yakıt depolarını vurduğunu öne sürdü. Şimdilik amaç petrol ihracatını engellemek değil (öncelikle Çin'e) İran'ın iç tedarikini aksatmak.

Askeri ve nükleer tesislere yönelik saldırıların ardından enerji altyapısına yönelik saldırılar yeni bir aşamaya geçiyor; aynı hedef: Savunma altyapısını felç etmek, hükümeti ve toplumu zayıflatmak.

Olası bir senaryo Irak ve Suriye'de olanlara benzer olabilir. Her iki ülkede de merkezi otorite ve ordu ciddi şekilde zayıflatılmış ve bölge fiilen hükümet kontrolü dışındaki bölgelere bölünmüştür. Her iki durumda da bu, dış askeri saldırı ve nüfus gruplarının birbirlerine karşı bölünmesinin bir sonucu olarak meydana gelmiştir.

Benzer bir şey İran'da da denenecek. Irak ve Suriye'de olduğu gibi Kürtler orada da önemli bir azınlığı temsil ediyor.

Amerika Birleşik Devletleri'nin Rolü

Araştırmacı gazeteci Ben Norton'a göre , İsrail'in İran'a yönelik saldırısı tek taraflı bir eylem değil, Trump yönetimi tarafından onaylanan ve yönetilen, İsrail ile ABD arasındaki koordineli bir operasyonun sonucuydu.

Amerika Birleşik Devletleri, İran ile yeni bir nükleer anlaşma için sözde barış görüşmelerine alenen katılırken, Trump'ın gizlice İsrail'in saldırıya hazırlanmasına yardım ettiği iddia edildi. 300 Hellfire füzesi de dahil olmak üzere silahlar tedarik etti, ABD istihbaratına erişim sağladı ve saldırıyı şahsen onayladı.

Trump, İran'a bir anlaşmayı kabul etmesi için 60 günlük bir "ültimatom" vermişti; 61. gün saldırının gerçekleştiği an oldu. Trump, saldırıyla ilgili olarak kamuoyunda övündü, buna "katliam" dedi ve "daha fazlasının geleceğini" ilan etti.

Yetkililer ABD'nin olayda bir rolü olmadığını iddia etse de Norton'a göre sızdırılan bilgiler ve medya raporları ABD'nin kritik öneme sahip askeri ve lojistik destek sağladığını, hatta İran misilleme yaptığında İran füzelerini engellediğini gösteriyor.

Bunu İran'ın önceki füze saldırılarında (Nisan ve Ekim 2024'te) zaten yapmışlardı. ABD'nin İsrail saldırılarına doğrudan katılıp katılmayacağı henüz belirsiz. Görünüşe göre hükümetindeki herkes henüz aynı fikirde değil.

Trump , bölgede NATO benzeri bir varlığı güçlendirmek için nükleer güçle çalışan bir uçak gemisini USS Carl Vinson ve birkaç muhriple birlikte Güney Çin Denizi'nden Arap Denizi'ne taşıdı . Ayrıca, Orta Doğu üzerinde operasyonlar için hazır olmak üzere düzinelerce tanker uçağı Avrupa'ya gönderildi.

Peki neden şimdi?

Washington ve Tel Aviv, İran'a saldırmanın ve ölümcül bir darbe indirmeye çalışmanın zamanının geldiğine inanıyor. İsrail'in birkaç ay önce İran hava savunma sistemlerini imha etmesi, Esad hükümetinin düşmesi ve orada "kontrollü" bir rejimin kurulması, Lübnan'daki Hizbullah'ın neredeyse çökmesi ve Gazze'nin harap olması - bu faktörler bölgesel güç dengesini İsrail ve Batılı müttefikleri lehine keskin bir şekilde eğdi.

Bu çatışmanın nasıl gelişeceği şu anda tamamen belirsiz. İsrail, İran'a yönelik ilk saldırılarında ciddi askeri hasara yol açtı, komuta yapılarını vurdu ve muhtemelen nükleer programının bazı kısımlarını geciktirdi.

Ancak İsrail'deki ilk coşku, İran'ın füzelerle İsrail topraklarına derinlemesine saldırmasıyla hızla berraklığa dönüştü. İsrail şehirlerindeki yıkım, yenilmezlik yanılsamasını paramparça etti.

Tahran'ın elindeki çok sayıda balistik füze (yaklaşık 2.000 ) göz önüne alındığında, İran'ın bu tür bombardımanları üç-dört hafta daha sürdürebilmesi mümkün olabilir.

İran'ın burada durup durmayacağı veya daha da ileri gidip örneğin petrol için önemli bir nakliye rotası olan Hürmüz Boğazı'nı bloke edip etmeyeceği henüz belli değil. Bu, petrol fiyatlarını önemli ölçüde artıracak ve küresel ekonomi için geniş kapsamlı sonuçlar doğuracaktır.

Trump eğer İran'a yönelik saldırıya doğrudan katılmaya karar verirse, her halükarda hesaplanamaz sonuçları olan yeni bir tırmanış aşamasına gireceğiz.

Bunu önümüzdeki günler gösterecek.

---

Kaynaklar:

– İsrail'in İran'a karşı savaşı ABD'de yapıldı: Trump barış görüşmelerini taklit ederken saldırıları destekledi
– İsrail İran'la bir savaş başlattı, ancak bunun nasıl biteceğini bilmiyor
– Yakıt ve Öfke: Orta Doğu, Orta Doğu'da bir savaş alanına dönüşüyor

investigaction.net