Roxanne Dunbar-Ortiz: İsrail'i Yerleşimci-Sömürgeci Bir Devlet Olarak Anlamalıyız

“ABD kendisini ‘göçmenler ülkesi’ olarak kutladığı gibi, Siyonistler de Filistin’i topraksız bir halk için insansız bir ülke olarak kutladılar.”

Roxanne Dunbar-Ortiz 24 Haziran 2024

1956-57'de Oklahoma Üniversitesi'ne devam ederken Said Abu-Lughod adında Filistinli bir petrol mühendisliği öğrencisiyle tanıştım. Ağabeyi İbrahim Abu-Lughod'un Northwestern Üniversitesi'nde ünlü bir profesör olacağı Said, bana İsrailli yerleşimcilerin 1948'de İsrail devletinin kuruluşu sırasında ailesini Jaffa'daki atalarının evinden nasıl zorla çıkardıklarını anlattı . Bu olay sadece sekiz yıl önce, Said 12 yaşındayken gerçekleşmişti  . Ailesi mülteci olarak Ürdün'e kaçtı.

Said ayrıca bana bir kitap verdi - Alfred M. Lilienthal'ın What Price Israel? adlı kitabı - düşüncelerimi gerçekten değiştirdi. Şimdi Filistinli ve diğer tarihçiler tarafından yapılmış birçok mükemmel çalışma var, ancak 1950'lerde buna benzer başka bir şey yoktu. (Daha sonra, 1983 Birleşmiş Milletler Filistin Konferansı'na katılırken yazarla tanıştım - Yaser Arafat ve büyük bir Filistin Kurtuluş Örgütü heyeti de katıldı - ve ona teşekkür edebildim.) 

Ergenlik çağındaki bu deneyimim, yerleşimci sömürgecilik kavramıyla tanışmamı sağladı ve beni Filistinlilerin kendi kaderini tayin etme ve geri dönüş hakkının destekçisi yaptı. Ayrıca beni tarih okumaya ve sonunda New Mexico'daki İspanyol yerleşimci sömürgeciliği üzerine doktora tezimi yazmaya yöneltti; bu, bugün hala orada önemli bir sorun. 

1960 yılında Oklahoma'dan ayrılıp San Francisco Eyalet Koleji'ne gittiğimde, şehrin sömürge karşıtı bir coşkunun merkezi olmasını bekliyordum — temelsiz bir şekilde. Bu, 1968'deki ünlü grevlerden çok önceydi , ancak kampüste çoğunluğu ABD Komünist Partisi'ne bağlı beyaz aktivistlerden oluşan çok görünür bir grup vardı. Güney'de büyüyen Siyah sivil hakları hareketini desteklemedeki şevkleri ilgimi çekmişti ve evli ve yarı zamanlı çalışıyor olmama rağmen kampüsteki mitinglerine elimden geldiğince katılıyordum. Ancak, onlar hakkında beni şaşırtan şey, İsrail devletini yüksek sesle kutlamalarıydı. Birçoğu oradaki sosyalist kibbutzları ziyaret etmiş, bir süre orada yaşamış ve çalışmıştı. Bu öğrencilerin çoğu Yahudi değildi; en iyi arkadaşım olan kişi Indiana'da yaşayan işçi sınıfından bir Yunan göçmen ailesindendi.
Tıpkı ABD'nin kendisini "göçmenler ülkesi" olarak kutlaması gibi, Siyonistler de Filistin'i topraksız bir halk için insansız bir ülke olarak kutladılar.

İsrail'e verdikleri destek, daha sonra yerleşimci-sömürgeci devletlerin geliştirdiği ve güvendiği baştan çıkarıcı mitolojinin simgesiydi. Bu gençler, Yahudi mültecileri Holokost'tan korumak için yaratılmış bir devlet hakkındaki hikayeye çekildiler. Ayrıca, Amerikan yerleşiminin mistik akorları o zamanlar güçlü bir şekilde yankılanıyordu, büyük ölçüdeJohn F. Kennedy'nin " yeni sınır" söylemi. Göçmenlerin torunu başkan seçildi ve gençlere ilham verdi. Kennedy, Los Angeles'ta adaylığını kabul ederken şunları söyledi:“ Bu gece bir zamanlar son sınır olan yerde , batıya doğru bakıyorum. Arkamda 3.000 mil uzanan topraklardan , eski öncüler güvenliklerinden, konforlarından ve bazen de hayatlarından vazgeçip burada Batı'da yeni bir  dünya inşa ettiler. … Bugün yeni bir sınırın kıyısındayız.” Genç öğrencilerin zihninde, İsrail devleti bu vaadi kopyalıyordu. Kuzey Amerika'daki köylerinden ve anavatanlarından sürülen Yerli halklar hakkında çok az bilgileri vardı ve Filistinlilerin varlığı hakkında daha da az bilgileri vardı.

Yerleşimci sömürgeciliğin kurulması için belirgin farklılıklar ve zaman çerçeveleri olmasına rağmen, süreci tanımlayan ortak bir bağ vardır. Bunu anlamak için, tarihçi Lorenzo Veracini'nin yaptığı gibi,“ yerleşimciler” ve" Göçmenler": Göçmenler mevcut siyasi düzenlere girerken,“ Yerleşimciler siyasi düzenlerin kurucularıdır” ve egemenliklerini beraberlerinde taşırlar.

Uganda’da yetişmiş Güney Asya kökenli bir bilim adamı olan Mahmud Mamdani, Ne Yerleşimci Ne de Yerli adlı kitabında bunu şöyle dile getirir :“ Eğer Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Avrupalılar göçmen olsaydı, Yeni Dünya'daki mevcut toplumlara katılırlardı. Bunun yerine, bu toplumları yok ettiler ve daha sonraki yerleşim dalgalarıyla güçlendirilen yeni bir toplum inşa ettiler.”

Yine de Amerika Birleşik Devletleri kendisini şu şekilde kutluyor:" bir göçmen milleti", tıpkı İsrailli Siyonistlerin Filistin'i kutladığı gibi" Toprağı olmayan bir halk için halkı olmayan bir toprak", dünyanın dört bir yanından Yahudiler için bir vatan, bir mülteciler ülkesi - ABD'nin yankısını bulan bir söylem“ göçmen milleti” mitolojisi. Mamdani, yerleşimci sömürgeciliğini görmezden gelen bir söylem yazıyor," Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail gibi yerleşimci-sömürgeci ulus-devlet projeleri için elzemdir"; bu projeler, sömürgeci ulus-devleti güçlendirme yönündeki gerçek projelerini gizlemek için göçün politik olmayan projesinin arkasına gizlenirler.

Uygun terim olmasına rağmen“ Yerleşimci sömürgecilik” yakın zamana kadar icat edilmedi, yerleşimci sömürgeciliği uygulaması yüzyıllar öncesine dayanır. 1948'de Filistin'de veya Hollandalı Afrikalıların Güney Afrika'da apartheid rejimini kurmasıyla başlamadı, ancak 1607'de kurulan İngiliz sömürgeciliğinin bir icadıydı“ Ulster Plantasyonu” sömürgeleştirilmiş İrlanda'da. Kısa sürede Kuzey Amerika'nın Anglo sömürgeleştirilmesi için bir model haline geldi.
Hafta sonu bültenimize kaydolunEn iyi haberlerimizin haftalık özetiE-posta Adresi 

Amerika Birleşik Devletleri'nin iki asırdan daha kısa bir süre sonra kapitalist bir yerleşimci devlet olarak kurulması, Kuzey Amerika'nın Yerli uluslarını ve topluluklarını yok etmek için yüz yıllık bir savaşın başlangıcını işaret etti, çiftliklerine ve otlaklarına vahşice el koydu, onları Anglo ve diğer Batı Avrupalı ​​yerleşimcilerle değiştirdi ve devasa bir ekonomi yarattı. Bu, Afrikalıları vahşice kaçırarak, köleleştirerek ve taşıyarak, Afrika'nın batı kıyısını fiilen boşaltarak mümkün oldu.

Anglo yerleşimciler ayrıca Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda'da koloniler kurdular ve yerli halklara karşı kendi etnik temizliklerini yaptılar. Bu arada Fransızlar ve İspanyollar, Orta ve Güney Amerika, Karayipler, Pasifik ve Kuzey Afrika'da kendi yerleşimci kolonilerini kurdular ve en ünlüsü Cezayir'di.

Bu yerleşimci kolonilerinin hepsinin ortak bir amacı vardı, Nazilerin Lebensraum dediği şey , yani bir devletin veya ulusun algılanan doğal gelişimi için gerekli olduğuna inandığı toprak. Bu başlangıçta Büyük Britanya'da kapitalizmin yükselişine ve kar için plantasyon ve tek ürünlü tarımın yaratılmasına bağlıydı. Britanya'nın Kuzey İrlanda'daki yerleşimci sömürgeciliği durumunda, bu tek ürün patatesti. Britanya'nın 1607'den başlayarak Kuzey Amerika'ya ektiği 13 yerleşimci kolonisinin , köleleştirilmiş Afrikalıların emeğiyle, başlangıçta Avrupa'da pazarlamak için tütün ve çivit (boya için) üretmesi ve ardından Karayip adalarının fethiyle köleleştirilmiş Afrikalıları beslemek için pirinç üretmesi gerekiyordu.

Batı emperyalist fethinin baskın biçimi olmasa da, yerleşimci sömürgeciliğin Hindistan ve Afrika üzerindeki Avrupa askeri ve idari kontrolü gibi diğer biçimlere göre belirgin avantajları vardır ve sömürgeci ulus tarafından biriktirilen toprak, kaynak ve zenginlik açısından ölçüldüğünde, en etkili olanı olmuştur. İrlanda'nın İngiliz sömürgeciliği bunun nedenini açıklamaya yardımcı olur: Topraksız İskoçları, Gallileri ve Anglo yerleşimcileri İrlandalı çiftçilerin topraklarını gasp etmeye teşvik ederek, İngiltere İrlandalıları Kuzey İrlanda'daki küçük çiftliklerinden kovdu - yerleşimcilerin özgür toprakları zorla alma hevesini istismar etti. Atlantik'in ötesinde İngiliz sömürgeciliğiyle, topraksız İngilizler aynı şeyi Kuzey Amerika'da yapmaya teşvik edildi. Kurulduktan sonra, yeni Amerika Birleşik Devletleri bir yüzyıl içinde kıtanın geri kalanını ele geçirmek için aynı yerleşimci-sömürgeci araçlarını kullandı.
Şiddetli antisemitizm geçmişlerine sahip bu emperyal güçlerin, Arap bölgesinin ortasında bir Yahudi devletinin en güçlü destekçileri haline gelmeleri tesadüf değildir. Ağır silahlı, Batı yanlısı bir devlet, yükselen Arap milliyetçiliği ve antiemperyalist duygu dalgasına karşı çıkarlarını korumak için tam da ihtiyaç duydukları şeydi.

İsrail devletinde zirveye ulaşan Yahudi yerleşimci sömürgeciliği, Filistin mandası altında İngilizler tarafından teşvik edilen bu daha önceki Anglo yerleşimci kolonilerinin sıkıştırılmış bir versiyonuydu. Yahudi halkı, Hıristiyanlık ve İslam'ın yükselişiyle Yahudiliğin yeni tek tanrılı din dalları da dahil olmak üzere düzinelerce başka toplulukla birlikte her zaman bu bölgede yaşamıştı. 19. ^yüzyılın sonlarında siyasi Siyonizm'in yükselişi, tüm Yahudilerin Filistin'e geri dönmesini ve orada egemenlik kurmasını gerektiriyordu.

14 Mayıs 1948'de Yahudi Ajansı başkanı David Ben-Gurion, ABD Başkanı Harry Truman tarafından hemen tanınan ve bir yıl sonra Birleşmiş Milletler tarafından tanınan İsrail devletinin kuruluşunu duyurdu. Ancak Filistin'deki yerleşimci sömürgeciliği Yahudi Holokost mültecileriyle başlamadı. 1908'de İran'da petrol bulundu; bu keşif Ortadoğu'yu bir asırdan fazla emperyal müdahale ve şiddete mahkûm edecekti. İngiliz, Fransız ve ABD petrol şirketleri bölgeye hakim olmaya başladı. Şiddetli antisemitizm geçmişlerine sahip bu emperyal güçlerin, Arap bölgesinin ortasında bir Yahudi devletinin en güçlü destekçileri haline gelmeleri tesadüf değildir. Ağır silahlı, Batı yanlısı bir devlet, yükselen Arap milliyetçiliği ve anti-emperyalist duygu dalgasına karşı çıkarlarını korumak için ihtiyaç duydukları şeydi. Emperyal Britanya, 1917'de Balfour Deklarasyonu'nu yayınlayarakFilistin'deki " Yahudi vatanı".

Balfour Deklarasyonu sırasında Yahudiler, bölgenin nüfusunun yaklaşık onda birini oluşturuyordu. İngilizler Filistinli Arap çoğunluğa danışmadı. 1947'de Yahudi nüfusu yaklaşık % 33'tü . Buna rağmen, o yıl BM Genel Kurulu tarafından kabul edilen bölünme planı onlara toprakların yaklaşık % 55'ini verdi.

İsrail'in yerleşimci-sömürgeci bir devlet olarak anlaşılması hayati önem taşımaktadır çünkü Gazze'deki mevcut çatışmayı yerleşimci-sömürgeci bağlamını anlamadan anlamak imkansızdır. Tarihçi Rashid Khalidi'nin gözlemlediği gibi, çatışma aynı topraklar üzerinde savaşan iki eşit ulusal hareket arasında değildir, daha ziyade“ Yerli halka karşı çeşitli taraflarca yürütülen, onları kendi istekleri dışında vatanlarını başka insanlara terk etmeye zorlayan bir sömürge savaşı.”

Roxanne Dunbar-Ortiz, California Eyalet Üniversitesi, Hayward'da Etnik Çalışmalar alanında emekli profesördür. Uluslararası Yerli hareketinde saygın bir yazar, tarihçi, konuşmacı ve aktivisttir. Dunbar-Ortiz, özellikle kadınların kurtuluşu ve yerli egemenliği ile ilgili olmak üzere sosyal adalet sorunları hakkında kapsamlı yazılar yazmıştır. Birçok önemli kitabı arasında Loaded: A Disarming History of the Second Amendment ( 2018 ),American Book Award'ı alan An Indigenous Peoples' History of the United States ( 2014 ) ve The Great Sioux Nation: An Oral History of the Sioux Nation and its Struggle for Sovereignty ( 1997 ) yer almaktadır. Son kitabı it Not“ Göçmenlerden Oluşan Bir Millet”: Yerleşimci Sömürgeciliği, Beyaz Üstünlüğü ve Silme ve Dışlama Tarihi ( 2021 ).

*inthesetimes.com